Organizasyon yapısı - Nedir, tanımı ve konsepti

Organizasyon yapısı, önerilen hedeflere ulaşmak için her üyenin bir şirket içinde yerine getirmesi gereken görev ve sorumlulukların atanma şeklidir.

Her şirket farklı faaliyet gösterdiğinden, her birinin amaç ve hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmak için farklı bir organizasyon yapısı benimsemesi gerekir. Bu nedenle, her şirket çalışma şekline göre iş görevlerinin tüm sürecini planlamalı ve organizasyonu oluşturan tüm kişilerin pozisyonlarını ve sorumluluklarını tanımlamalıdır.

Dolayısıyla, organizasyon yapısı, bir şirkette işin organize edilme şeklini temsil eder. Görevleri yerine getirmek için her bir pozisyon arasında kurulan iletişim ve koordinasyon modu da kurulur.

Nitekim rekabetin yüksek olması nedeniyle şirketler üretim süreçlerini, idari süreçlerini ve organizasyon yapılarını iyileştirmeye ve daha verimli hale getirmeye çalışmaktadırlar.

Bir organizasyon yapısı ne için tasarlanmıştır?

Bir şirket organizasyonel yapısını gerçekleştirirken aşağıdakileri başarmayı amaçlar:

• Organizasyonu oluşturan farklı departmanları ve operasyon alanlarını belirleyin.
• Farklı işler ve sorumluluk alanları arasında hiyerarşik bir sistem oluşturun.
• Kuruluşun her bir üyesinin görev ve sorumluluklarını tanımlamak için iş profillerini ana hatlarıyla belirtin.

Kuşkusuz tüm bunlar, verimli bir şekilde yürütülen doğru bir görev dağılımını kolaylaştırır ve bu da karışıklık ve çatışmaların ortaya çıkmasının önlenmesini sağlar.

Organizasyon yapısı türleri

Bir şirketin uygulayabileceği en yaygın organizasyon yapısı modelleri arasında şunlar bulunur:

1. Doğrusal

Her şeyden önce, doğrusal yapı temel olarak yetki seviyelerine dayanmaktadır ve merkezi bir karar sistemi ele alınmaktadır. Bu piramidal bir şekilde yapılandırılmıştır, hiyerarşi yükseldikçe pozisyonlar azalır, ancak her pozisyonda sorumluluk sayısı artar.

2. Yatay

Oysa bu yapıda çok az orta otorite yöneticisi vardır, bu nedenle en üst düzeyde otoriteyi işgal eden insanlar tüm cephe çalışanları ile doğrudan temas halindedir.

3. İşlevsel

Bunun yerine, fonksiyonel sistem, şirket içinde benzer pozisyonlarda bulunan insanları gruplandırır ve sıralar. Temelde her patronun ve çalışma grubunun geliştirmesi gereken görevlere dayanır.

Ancak, tüm çalışanlar bir süpervizöre rapor verir ve her çalışma ekibi uzmanlaşmış departmanlar halinde düzenlenir. Örneğin pazarlama departmanı, satış, üretim, muhasebe bunlardan bazıları arasında sayılabilir.

4. Tümen

Öte yandan, bölüm sistemi, çalışanları piyasaya sunulan belirli bir ürün veya hizmet türüne göre organize eder. Her çalışma grubu, o belirli bölümdeki görevlerin akışından sorumludur.

5. Matris

Aynı şekilde, matris sisteminde organizasyon, çalışma şemasını hem her bir işlev alanına hem de geliştirilen proje türlerine göre böler. Her çalışanın iki direkt patrona rapor verdiği bir matris gibi çalışır; bir proje süpervizörü ve bir fonksiyon süpervizörü.

6. Merkez

Son olarak, merkezi yapı çok büyük şirketlerde daha çok kullanılmaktadır ve bu nedenle çalışma biçimleri daha karmaşıktır. Bu nedenle her çalışanın farklı alanlarda veya farklı lokasyonlarda bulunan birçok yöneticiye yanıt vermesi gerekir.

Son olarak, iyi bir organizasyon yapısına sahip herhangi bir şirketin iyi sonuçlar elde etme olasılığının daha yüksek olduğu sonucuna varabiliriz. Öncelikle görevlerinizi yerine getirmek için ihtiyaç duyduğunuz insan kaynağı miktarını belirleyebilir, her bir iş sürecinden kimin sorumlu olduğunu bilir ve her bir ekip üyesinin sorumluluklarını net bir şekilde tanımlayabilirsiniz. Bütün bunlar birlikte daha iyi ve daha verimli performans göstermenizi sağlar.